Blindengeleidehonden jarenlang opgeleid op de Middenweg

1

1935 – 2020
Door: Jo Haen
Bron: Ons Amsterdam – met dank Ad Bakker en Kees Tinga (hoofd-instructeur bij het KNGF).

Prinses Juliana bij de opening in 1935 – Foto: Beeldbank Amsterdam – Alle rechten voorbehouden


In 1935 opende prinses Juliana de eerste blindengeleidehondenschool in Nederland. Heel lang was de blindenwereld in ons land het terrein van liefdadigheid en amateurisme. Maar na de stichting van het Nederlandsche Geleidehonden Fonds (NGF, later koninklijk geworden KNGF) die een startkapitaal bijeenbracht werd door de gemeente Amsterdam een voormalige boerderij (Meerhoek geheten) met een groot stuk land ter beschikking gesteld.

Het complex aan de Middenweg/hoek Kruislaan vanuit de lucht gezien – Foto: Kees Tinga – Alle rechen voorbehouden

Woonruimte, kantoor en verblijfplaats
In de boerderij kwamen twee instructeurs te wonen – waarvan een met gezin – en in de achterliggende schuur werden kamers ingericht als kantoorruimte en tijdelijke verblijfplaats voor de blinden.
Er kwamen twee kennels, een voor vijf en een voor tien honden; in de kleine kennel verbleven nieuwaangekomen honden, die meestal uit asiels afkomstig waren en dus in quarantaine moesten. De honden-in-opleiding hadden de grote kennel, die in het begin gekocht werden van het asiel aan de Polderweg. Bijna dagelijks gingen de trainers kijken of er een geschikte hond was binnengekomen.

Oversteken op het zebrapad op de Kruislaan – Foto: Beeldbank Amstedam – Alle rechten voorbehouden

Sunny, de eerste Nederlandse blindengeleidehond
Sunny was de eerste Nederlandse blindengeleidehond, opgeleid door Philip van der Most, chef van de politiehondenbrigade in Amsterdam en hoofd van de school. Sunny had een gouden vacht en een zonnige natuur. “Zij heeft aan blinden de heerlijke vrijheid heeft teruggegeven en omdat ze vreugde geeft waarvoor ze niets terugvraagt’. Zij kreeg een blinde baas, die zij van en naar naar de sociale werkplaats bracht. Soms greep ze passerende fietsers naar de broekspijpen, maar dat kon nog als een vergeeflijke uiting van hondentemperament worden afgedaan.

Training op het complex – Foto: Gahetna – Alle rechten voorbehouden

Speciaal fonds voor armlastige blinden
De kosten van de school werden gedekt uit de verkoop van veertig honden per jaar à ƒ 200,00 per stuk. Voor blinden die dat niet konden betalen kwam er een apart fonds, dat nog nog altijd bestaat.

Op de achtergrond de voetbalvelden – Foto: Kees Tinga – Alle rechten voorbehouden

De openbare ruimte werd op het terrein nagebootst
Op het terrein van de school bevonden zich weggetjes, hagen, stoepen, bruggen, hekken, bankjes, zebrapaden en verkeersborden. Met behulp van een maquette leerden de blinden hoe het terrein eruitzag. Ze kregen opdrachten om een route af te leggen of bijvoorbeeld een brievenbus of een bankje te zoeken.

Training op het complex – Foto: Kees Tinga – Alle rechten voorbehouden

Oefenen rond de sportvelden, Betondorp en Christiaan Huygensplein
Voordat ze de openbare weg op mochten moest er natuurlijk uitgebreid geoefend worden. Eerst in trainingsroutes rond de sportvelden in de Watergraafsmeer, langs het Ajaxstadion. Later verder naar Betondorp of het Christiaan Huygensplein, waar ze trouwens, na de verhuizing naar Amstelveen, nog steeds te zien zijn.
Het werd moeilijker als ze naar de Dappermarkt en het Waterlooplein gingen, dan moesten blinde en hond lijn 9 kunnen nemen. Nog moeilijker was de binnenstad, maar wie zich daar met zijn hond kon redden, zou in de eigen omgeving geen problemen hebben.

Foto: Kees Tinga – Alle rechten voorbehouden

Stukjes worst
In de beginjaren waren er nog wel eens slagersjongens die honden stukjes worst toewierpen of omstanders die aan blinden vroegen om de hond even voor te laten doen wat hij/zij allemaal kon.

De moeilijke oorlogsjaren
In de 2e Wereldoorlog werden organisaties in de blindenwereld door de Duitsers doorgelicht. Het aanbod van honden uit het asiel viel nagenoeg weg, voeding was schaars. De honden raakten ernstig verzwakt terwijl luchtafweergeschut op het terrein van het huidige Robert Kochplantsoen de dieren veel stress bezorgde. Toch zijn er in de oorlogsjaren nog 25 honden afgeleverd in de regio Amsterdam. Na de oorlog kwam de school tot grote bloei: bij het 40-jarig bestaan in 1974 waren er maar liefst 2500 geleidenhonden opgeleid.

Foto: Kees Tinga – Alle rechten voorbehouden

In 1982 verhuizing naar Amstelveen
Helaas moest de school in 1982 vanwege een forste huurverhoging verhuizen naar Amstelveen. Jaarlijks leidt het KNGF nu tachtig blindengeleidenhonden op en sinds 2007 worden er ook honden getraind voor andere disciplines: hulp bij autisme, posttraumatisch stresssyndroom (PTSS) of ‘naast de rolstoel’. Een puppy verblijft eerst een jaar lang in een ‘pleeggezin’ om te wennen aan normale huiselijke omstandigheden. Daarna neemt de school het over. Bij het KNGF hebben de honden een aparte kennel voor binnen en buiten waar zich ook een goed gesocialiseerde kennelkat bevindt, zodat de honden leren hoe ze met katten om moeten gaan. De werkzame tijd van een hond is zeven jaar.

Nog steeds kun je instructeurs met de honden in de Watergraafsmeer tegenkomen. Het blijft blijkbaar toch een uitstekend oefenterrein!

Een nieuwe lente, een kloek besluit:
“Ik ga er met mijn hond op uit!
Dan hoef ik niet meer alle dagen
aan anderen om hulp te vragen.
En dankbaar denk ik onder ’t gaan:
Wat hebt u veel voor mij gedaan!”

Uit: Propagandablad van het KNGF

Voor een verhaal over de kinderen van Dongen die opgroeiden op de school ga naar Kinderen van Dongen weer even op de geleidehondenschool

Het complex is in 1982 gesloopt. Nu staat er er de Teslatoren en een paar flats – Alle rechten voorbehouden

Share.

1 reactie

  1. Zegetocht in Oud-Watergraafsmeer – Duizenden schoolkinderen bereidden Prinses Juliana een onvergetelijke hulde
    Bron: Utrechtsche Courant 1-10-1935.

    De opening van de geleideschool

Leave A Reply