De Christus Koningkerk

5

31 december 1943 – 31 december 2014
Door: Jo Haen (1939) Geboren in Purmerend. Woont sinds 1963 in de Watergraafsmeer. Samen met Ron de Wit beheert zij deze website. Ze schrijft verhalen, interviewt mensen in de WGM en organiseert verhalenwandelingen.

Een votiefkerk

James Wattstraat .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Een belofte van katholiek Amsterdam omdat de stad in de 2e Wereldoorlog voor vernietiging en hongersnood gespaard bleef.

De aanleiding voor de bouw van de Christus Koningkerk vormde de in 1944 gedane belofte van katholiek Amsterdam, dat wanneer de stad voor vernietiging en hongersnood gespaard zou blijven, een kerk ter ere van Christus Koning gebouwd zou worden. Op 4 juni 1945 werd deze belofte ingelost tijdens een Sacramentsprocessie in de Begijnhofkerk en op 4 mei 1951 hernieuwd.

Opgang noodkerk in de Bessemerstraat 1958 .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Inmiddels was op 15 april 1951 de Christus Koningparochie opgericht, die vanaf juli in een door Tholens verbouwde noodkerk in de Bessemerstraat onderdak vond. Om de bouw van de kerk mogelijk te maken werden vanaf 1945 gelden ingezameld. In mei 1958 kon van de opbrengst ruim de helft van de bouwsom voldaan worden.

Bouw Chr.Koningskerk ± 1957 .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Enkele relevante data betreffende de bouwgeschiedenis: de eerste paal van de kerk ging op 5 mei 1957 de grond in en op 27 oktober daaropvolgend werd de eerste steen gelegd. Deken Van de Burg zegende de kerk in op 1 februari 1959, waarna bisschop Huibers op 5 mei de plechtige wijding verrichtte, precies twee jaar na de aanvang van de werkzaamheden.Tholens kreeg de opdracht voor de bouw van de kerk, maar wilde volgens de overlevering graag dat een jonge architect de kans geboden werd een dergelijk belangrijk werk uit te voeren. Een kandidaat had hij ook al op het oog, ir. H.J. van Balen, die kort na de oorlog aan de Technische Hogeschool in Delft was afgestudeerd. Het lijkt er inderdaad op dat Tholens zich vervolgens grotendeels van dit project heeft teruggetrokken Al het tekenwerk is uitgevoerd op het bureau van Van Balen in Arnhem. Tholens’ betrokkenheid beperkte ‘zich tot de rol van toezichthouder op het bouwproject.

Bijzonder is de architectonische uitwerking van het gebouw
De Votiefkerk vormt het belangrijkste architectonische- en stedenbouwkundig accent in het partiële uitbreidingsplan Kamerlingh Onneslaan e.o. in de Watergraafsmeer, dat in 1956 werd vastgesteld. De kerk ligt aan een pleinvormige verbreding van de James Wattstraat en is door de architecten stedenbouwkundig nog verder geaccentueerd door de pastorie op de hoek van de James Wattstraat en Bessemerstraat in westelijke richting te verschuiven zodat voor de kerk een ruim kerkplein is ontstaan. De bakenfunctie van de open klokkenstoel van de kerk wordt door de plaatsing op de overgang tussen de twee pleinen nog versterkt.Bijzonder is de architectonische uitwerking van het gebouw.

Binnen een rechthoekige plattegrond zijn de voorhof, kerkschip en flankerende sacramentskapel, priesterkoor, sacristie en bergplaatsen ingeschreven. De ondiepe open voorhof contrasteert sterk met het gesloten metselwerk van de eigenlijke kerk. Het exterieur bestaat uit twee gestapelde doosvormige volumes: een brede, lage basis waarboven zich de rechthoekige, door lichtspleten geopende doos van het kerkschip oprijst. De kanteelachtige gevelafsluitingen verlenen het gebouw een levendig silhouet.

De koepel .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

De plaats van de sacramentskapel in het interieur is herkenbaar aan de lichtkoepel boven het sacramentsaltaar. Binnen oogt het kerkschip als een kale, witte doos, maar het golvende houten gewelf op schuin geplaatste stalen kolommen verleent het interieur iets luchtigs. De sacramentskapel, met sacramentsaltaar en doopvont, bevindt zich aan de rechterzijde van de kerk en heeft het karakter van een breed uitgevoerde zijbeuk. Vorm en lichtval van de lichtkoepel boven het sacramentsaltaar zijn bijzonder. De artistiek verzorgde inventaris, met fraaie gebrandschilderde ramen van Eugene Laudy, het sacramentsaltaar van J. van Rhijn, de in een verzonken vloerrotonde geplaatste doopvont van H. van Haaren en F. Zwollo en tabernakel en kruisbeeld van U. Witteman verleenden het interieur een rijke uitstraling.

Helaas werd de kerk in 1996 vanwege de ontkerkelijking gesloten en is de kerk geruime tijd met sloop bedreigd. Maar onlangs heeft de eigenaar, woningcorporatie Ymere, besloten appartementen in het gebouw te realiseren.

Bron: Nederlands Architectuurinstituut
—————————–
Lees: Theaterdroom moet nog even in de ijskast (Krantenbericht uit Het Parool van 5 januari 2018 over de nieuwe bestemming van het gebouw)

De zolder boven Blokker werd later omgebouwd tot noodkerk .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Kerkzaal Christus Koning bij Blokker .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Altaar noodkerk .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Ringlaan Bessemerstraat links Blokker – Foto rond 1960 genomen.
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

25 Jaar Christus Koning 1984 .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Christus Koningskerk .
Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

Share.

5 reacties

  1. Christus Koningkerk James Wattstraat 58

    ► R.K. Christus Koningkerk is/was een votiefkerk. In de oorlogswinter had Katholiek Amsterdam de belofte gedaan, indien de stad behouden zou worden, een kerk te stichten toegewijd aan Christus Koning. De architecten waren K.P. Tholens en ir. H.J. van Balen. Op 5 Mei 1956 geconsacreerd door de bisschop van Haarlem J.P. Huibers. (*15 Nov.1875-+ Deze Jantje Huibers legde als 5 jarige jongen de eerste steen voor het Centraal Station van Amsterdam op 23 Juli 1881. Tevens werd de 4344 paal geheid van de totaal 8617 palen Zijn vader was hoofduitvoerder fundering. Na een kortstondige bloei van de parochie liep het aantal parochianen dramatisch terug. In 1985 deel kerk afgeschermd voor verhuur aan derde om de kosten te drukken. In 1996 Parochie opgeheven en weer same gevoegd met de parochie van de Martelaren van Gorkum op het Linnaeushof
    ► Ribeau Theater/ Production, Christiaan Oranje.(2004)- AVC-Centrum Werelddans

    Bron: Jan van Deudekom

  2. Christus Koningkerk – Inzegening op 5 mei 1959

    Deken Van de Burg zegende de kerk in op 1 februari 1959, waarna bisschop Huibers op 5 mei de plechtige wijding verrichtte, precies twee jaar na de aanvang van de werkzaamheden. Onderstaande foto’s zijn genomen bij de plechtige wijding op 5 mei 1959.

    Christus Koningkerk. Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

    Bisschop Huibers .
    Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

    Christus Koningskerk. Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

    Christus Koningskerk .
    Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

    Christus Koningskerk. Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

    Christus Koningskerk .
    Foto: Jan van Deudekom Alle rechten voorbehouden

  3. M. M. Laudy on

    Is er iemand die foto’s heeft van de gebrandschilderde ramen van Eugene Laudy.
    Wij als familie hebben geen kleurenfoto’s van de ramen die onze vader heeft vervaardigd.

  4. Alice Hijstek Ik heb in de Bessemerstraat gewoond vanaf mijn geboorte in 1965 tot 1989. De foto van de Bessemerstraat in het artikel is niet van 1973. De Chevrolet die daar staat was van mijn vader die in 1968 overleden is. Volgens mij is die auto toen niet in ons bezit gebleven, mijn moeder had geen rijbewijs …..het beeld ken ik net als Ria Breuker ook niet. Onder in de kerk balletlessen, accordeonlessen en discofeestjes gehad en een fantastische jeugd in de Bessemerstraat! Krijg steeds meer heimwee naar die tijd

Leave A Reply