De Duivendrechtsebrug

2

1686 – 2020

Door: Jo Haen

De Duivendrechtsebrug (brug nr. 1267) is een beweegbare dubbele tafelbrug over de Weespertrekvaart die het dorp Duivendrecht verbindt met de Watergraafsmeer. De brug verbindt de Rijksstraatweg in Duivendrecht met de Rozenburglaan in Amsterdam.

Gezicht van de batterijen aan de Duijvendregtse Brug 1787 – Tekening: Beeldbank Amsterdam – Alle rechten voorbehouden

Vanaf de droogmaking van de Watergraafsmeer in 1629 waren er 3 bruggen: de Oetewalerbrug over de ringvaart bij de Middenweg/Linnaeusstraat, de Hartveldsebrug naar Diemen en de Schulpbrug oftewel de Schollenbrug over de ringvaart bij de Amstel. De verbinding met Duivendrecht werd tot 1686 door een veer onderhouden, waarna er een valbrug gelegd werd.

Nadat de Watergraafsmeer in 1629 was drooggelegd en de Keulse Vaart (Weespertrekvaart) in 1639 werd gerealiseerd ging de hoofdverbinding van Amsterdam naar Utrecht via Duivendrecht lopen, dat was toen de kortste route. De eerste brug was, zoals hierboven reeds vermeld, een valbrug uit 1686 en werd Kuipertjesbrug genoemd, naar een vatenmakerij in de buurt. Deze brug lag ten westen van de huidige brug.

Aanval op de Duivendrechtsebrug in 1787 – Bron: Beeldbank Amsterdam – Alle rechten voorbehouden

De brug werd van strategisch, militair belang. Zo vonden bij de Duivendrechtsebrug in 1787 gevechten plaats tussen Patriotten en Pruisen. De beroemde patriot Herman Willem Daendels verdedigde de brug in oktober 1787 tegen de Pruisen tijdens hun aanval op Amsterdam. En op 9 oktober 1811 trok Napoleon met zijn gevolg door Duivendrecht op weg van Utrecht naar Amsterdam.

Naar aanleiding van de onthulling van het schilderij De intocht van Napoleon in Amsterdam op 9 oktober 2011 werd zijn intocht van 9 oktober 1811 nagespeeld op 9 oktober 2011 – Hier staan Napoleon en zijn vrouw in Duivendrecht – Foto: Jo Haen – Alle rechten voorbehouden

Na de Franse tijd hebben Duivendrechters de Duivendrechtse Laan “de Parijse weg” genoemd. Dat had vermoedelijk te maken met de intocht van Napoleon over deze laan. Ook vormde de laan een onderdeel van de route impériale no. deux: Parijs-Amsterdam. Blijkbaar is de naam na 1923 langzamerhand in vergetelheid geraakt door de naamsverandering naar Rijksstraatweg.
Tot 1871 waren er achtereenvolgens verschillende houten bruggen. In 1871 kwam er een draaibrug van ijzer en hout. In 1925 werd de brug door een aanvaring ontzet en onbruikbaar. Er kwam een tijdelijk bootje voor in de plaats.

De brug in 1860 – Foto: Beeldbank Amsterdam – Alle rechten voorbehouden

In 1927 kwam er een nieuwe beweegbare basculebrug en die lag vijf meter ten oosten van de oude draaibrug in het verlengde van de Rijksstraatweg in Duivendrecht. Tot de opening van de rijksweg A2 in 1954 moest al het verkeer richting Utrecht over deze brug. De Rijksstraatweg was toen vanuit Duivendrecht de doorgaande verbinding tussen Amsterdam en Utrecht.

De basculebrug in 1968 – Foto; Beeldbank Amsterdam – Alle rechten voorbehouden

Tot de komst van de metro in 1977 werd de brug in het spitsuur zeer intensief bereden. Zo reden er per spitsuur ongeveer 200 stads- en streekbussen over de brug, waaronder de zeer zware buslijn 55. Er was in het spitsuur dan ook vrijwel altijd sprake van filevorming en vertraging, ook op de aansluitende slecht bestrate serpentine-achtige Gooisehulpweg en op de Rozenburglaan.
De brug uit 1927 bleef in gebruik tot 1987 en werd toen vervangen door een nieuwe dubbele tafelbrug in verband met de bouw van bruggen voor de A10. De nieuwe brug kwam een stuk oostelijker te liggen dan de oude brug en sloot daarmee niet meer rechtstreeks aan op de Rijksstraatweg maar op de door Duivendrecht verlengde Rozenburglaan.

Bronnen: Wikipedia en Historisch Amstelland

Weesperstraat met op de achtergrond de Duivendrechtsebrug – 1972 – Foto; Beeldbank Amsterdam – Alle rechten voorbehouden

De nieuwe brug sinds 1987 – Foto: Wikipedia – Alle rechten voorbehouden

De brug met het naambordje – 2020 – Foto; Jo Haen – Alle rechten voorbehouden

Share.

2 reacties

Leave A Reply